Gesprek met Tilmann Meyer-Faje

Wat is jouw fascinatie voor de kroket?

Kroketten zijn de Nederlandse snack bij uitstek. Deze eenvoudige snack bestaat naast gevogelte, groente, garnalen en vis uit nog veel meer varianten. De vorm blijft altijd hetzelfde maar de binnenkant is enorm divers. Bijna iedereen eet kroketten en heeft er een mening over. Op het eerste gezicht heb je het over een eentonige fastfood snack, maar het kan ook een luxe component worden op de culinaire kaart - zoals je op deze site kan zien.

En wat is jouw fascinatie voor Almere?

De kunstmatigheid, alles is resultaat van een plan, technologie en marketing. Wonen in het groen en aan het water heeft hier eigenlijk weinig met de daadwerkelijke natuur te maken. Toch is dit één van de criteria die massa's bewoners trekt (meer dan 180.000 in 30 jaar!). Woonwijken worden letterlijk geproduceerd. Mij lijkt het passend om in zo’n omgeving een werk te maken dat gaat over duurzaamheid en ambacht.

Je vind Almere dus kunstmatig en commercieel?

Zo wordt de stad volgens mij vaak ervaren en gedeeltelijk klopt dat ook. Maar het is ook onjuist te denken dat deze stad geen traditie kent. Die vind je juist in Stedenwijk-Noord, de wijk vormt een waardevol stuk Flevoland geschiedenis. In het begin was Almere niet als een geheel gepland maar werd het gebouwd als een conglomeraat van vele kleine centra naast elkaar. In Stedenwijk, één van de oudste delen van de stad, kun je dat idee nog heel goed terug vinden. Smalle straatjes en paadjes, kleine lage huizen en vooral veel groen. Er heerst een dorpse sfeer. Veel bewoners wonen er al vanaf het begin. De huizen vertonen geen gekke trends van de hedendaagse architectuur, maar eerder de nuchtere kant van de jaren tachtig.

Stedenwijk hoort bij de probleemwijken, bewoners hebben klachten: er is hier weinig te doen en de straten verloederen. Is de missie van dit project om de situatie in Stedenwijk te verbeteren en de buurt wat levendiger te maken?

Nee mijn werk is hierop niet gebaseerd. Het kan dat men dit project als spin-off ervaart en als dat zo is, beschouw ik dat als verheugend resultaat.

Wat stelt het dan voor?

Ik presenteer een fictief beeld dat kort geleden werkelijk had kunnen zijn. Iets wat verdwenen is, maar wat nog wel leeft onder de bewoners. De mensen waarmee ik binnen mijn project contact heb, worden acteur in een decor wat in een tijd die zij misschien nog kennen had kunnen bestaan. In die tijd reden er nog SRV-busjes en ijscokarren rond in de wijk. Ik roep in die zin een romantisch beeld op.

Het gaat je eigenlijk om een utopie?

Ja, een achterhaalde utopie. Maar je kan ook zeggen dat ik bewoners een stuk van de oude pioniersdroom laat herbeleven. Ik ga uit van een ideaal beeld dat toentertijd de ontwerpers van deze wijk heeft gedreven en ik suggereer door mijn manier van acteren dat het nu werkelijkheid is. De fietspaden als verkeersaders en de dorpse structuur van de wijk vormen de zetting voor dit beeld.

Voordat je kunstenaar werd, heb je planologie gestudeerd, speelt dit een rol in je huidig werk en vooral in dit project?

Zeker! Ik vind Almere heel interessant als stedenbouwkundig fenomeen. Slechts op een steenworp afstand van Stedenwijk verrijzen de woontorens van het net geïmplementeerde Nieuwe Stadshart . Hier wordt met spectaculaire architectuurprojecten fors aan het grootstedelijke imago van de stad gewerkt. Maar onze leefomgeving hoeft volgens mij niet alleen te worden aangekleed met exotische dingen en activiteiten die zo veel mogelijk buiten het gewone schema vallen, zoals schaatsen op een cruiseschip, klimmen in de polder of 's nachts naar een museum gaan. Spektakel kan ook gewoon! Met een kroket op de nette fietspaden van Stedenwijk Noord bijvoorbeeld. Dus als je iets aan de verloedering wil doen, hoef je niet te slopen, je kan daar aansluiten waar de waarden liggen en het dan gewoon zijn gang laten gaan. TERUG